In Iran wonen maar twee soorten mensen

Ik ben, helaas, nog nooit in Iran geweest. Ik heb dus niet met eigen ogen kunnen vaststellen dat er meer dan twee soorten mensen wonen in deze ‘totalitaire islamitische dictatuur.’ Waarom beweer ik dat dan toch in de titel van deze post? Omdat ik, zoals zoveel mensen, mijn informatie baseer op wat media ons voorschotelen. Ik krijg namelijk de indruk dat het plotseling helemaal in is om de boodschap te verkondigen dat (bijvoorbeeld) Iraniërs ook heus mensen zijn, die niet zoveel verschillen van ons westerlingen. Tegelijkertijd wordt benadrukt dat een groot deel van de Iraanse bevolking – nog steeds, zegt men er dan bij – ‘ultraconservatief’ is. De drang om te laten zien dat mensen in het Midden-Oosten eigenlijk net als wij zijn, schiet op deze manier door en leidt tot het schetsen van een karikatuur.

De karikatuur die ons voorgeschoteld wordt ziet er zo uit: er zijn progressieve, meestal jonge mensen die willen feesten, Westerse films kijken en naar ‘onze’ muziek luisteren. Dit zijn de ‘good guys.’ Naast deze progressieven zijn er de achterlijke moslimfundamentalisten. Er bestaat volgens deze karikatuur dus geen middenweg, geen gematigde groep. Iraniërs zijn óf zoals wij, of compleet het tegenovergestelde.

Neem bijvoorbeeld de reeks artikelen over Iran die Monique Samuel schreef voor De Correspondent. De titels van de laatste twee artikelen in deze serie van vier zeggen eigenlijk al genoeg: ‘In de Iraanse hoofdstad Teheran is geen maagd meer te vinden’ en ‘In het Iraanse Shiraz is zingen voor vrouwen verboden.’ Boodschap: in Teheran kan stiekem alles, terwijl in Shiraz vrouwen zelfs niet mogen zingen in het openbaar! Teheran wordt bevolkt door hippe mensen; in Shiraz wonen slechts conservatieve mannen met baarden en in sluiers gehulde vrouwen. Of bekijk dit filmpje van RTL-journalist Roel Geeraedts over een skivakantie in Iran: compleet met ‘hippe mannen en vrouwen in moderne ski-outfits!’

De enorme hype rond de reportage van fotograaf Hossein Fatemi (hier een opvallend eenzijdige selectie van zijn foto’s, en hier de complete serie) zou je kunnen zien als het directe gevolg van het versimpelde beeld dat in veel media geschetst wordt van Iran en het Midden-Oosten. Internetgebruikers reageren totaal verbaasd als blijkt dat er in Iran gewoon mensen wonen in plaats van haatdragende aliens. Dit artikel beschrijft precies wat er mis is met veel artikelen over Iran:

This joy, however, is always tempered by the utter annoyance and disgust I feel at the ridiculousness of needing to prove our humanity to anyone. These projects often reek of an almost 19th century colonial obsession with discovering the “real Iran” and reducing a nation of 70-some-million people to a backpacker’s week-long vacation. These projects are primarily undertaken by Westerners for Westerners, bestowing upon the white [and generally male] gaze a certain universality and objectivity that the narratives of the “natives” never achieve.

De Facebookpagina Humans of Tehran (gebaseerd op het welbekende Humans of New York) nuanceert het beeld dat media van Iran geven, simpelweg door foto’s van toevallige voorbijgangers te plaatsen. Het is erg fijn dat journalisten eindelijk ontdekken dat er niet slechts één soort mensen woont in Iran. Helaas is het blijkbaar een brug te ver om te concluderen dat het er ook meer dan twee zijn, en daarom worden wij overspoeld met non-nieuws.

Advertisements